اسم من ((نیشكر)) است !
من داراى انواع و اقسام هستم .
اثر ضد سم دارم .
براى مبارزه با ضعف ، از من استفاده ببرید.
خوردن مغز نوع خیزران من ، پیشرفت سرطان را متوقف مى كند.
ضماد سوخته نوعى دیگر از من براى باد سرخ مفید است .
و اگر برگ نورسته آن را در آب خیسانده بنوشید، از خونریزى سینه جلوگیرى مى كند...
فارسى من نیشكر و عربى آن ((قصب السكر))
است و در دنیاى گیاهان ، نباتات قنددار مثل انگور و خرما زیاد است ، ولى هیچكدام مقام من و چغندر را در تهیه قند ندارند. من تا قرن نوزدهم كه استخراج قند از چغندر كشف شد، یگانه منبع تهیه قند و شكر بودم . من انواع و اقسام سفید و سرخ دارم . براى استخراج قند از من ، معمولا ساقه ى مرا از نقطه مجاور زمین قطع كرده و آن را تكه تكه نموده تحت فشار، شیره آن را گرفته و پس از تصفیه آن را غلیظ كرده مى گذارند تا شكر آن متبلور شود.
از پساب آن كه در حقیقت ملاس من مى باشد، پس از تخمیر مشروباتى به نام ((رم )) و ((تافیا))
درست مى كنند. عده اى گیاه مرا بخیل و خودخواه دانسته و معتقدند من در هر كجا كاشته شوم ، تمام اراضى مجاور را تصرف كرده و به هیچ گیاهى اجازه رشد و نمو در جوار خود نمى دهم ، در نتیجه كشاورزان و ساكنان محل دچار كمبود مواد غذایى شده از بین مى روند. این اتهام روزى به من زده مى شد كه سود جویان به كشت من مبادرت كرده و براى بدست آوردن محصول بیشتر، از كشت غلات و سبزیجات ، جلوگیرى كرده و تمام اراضى را به كشت من اختصاص داده بودند.
نى من برخلاف نیهاى دیگر توپر بوده و بعضى از انواع من نرم و شیرین و لطیف بوده و جرم كمتر داشته و قابل خوردن است .
با شكر و شیره من علاوه بر ساختن انواع شیرینى و شیرین كردن غذاها و نوشابه ها، داروها را نیز شیرین كرده و در مداواى بیماران از شكر و قند استفاده مى شود و مخصوصا شربتها و پاستیلهایى كه براى درمان انواع سینه درد و ضد سرفه ساخته مى شوند، به آنها شكر فراوانى مى زنند.
شكر ضد سم نیز بوده و پادزهر املاح سرب و مس مى باشد و چنانچه با تركیبات سیانور مخلوط شود، اثر این سهم مهلك را خنثى مى كند و به همین دلیل بود كه وقتى سیانور را شیرینى زده و به راسپوتین خوراندند، سم در بدن او اثر نكرد و عده اى آن را به معجزه و كرامت او نسبت دادند. شكر، معده را نرم مى كند و رطوبات آنها را از بین مى برد. زود جذب بدن شده و باعث تقویت سریع مى گردد. بادشكن بوده و مقوى شهوت است . در مواقع ضعف مفرط هیچ دارویى چون شكر اثر آنى ندارد. مكیدن نبات و آب نبات ، جهت تسكین سرفه و از بین بردن سختى سینه سودمند بوده و با آب گرم جهت گرفتگى صدا كه در اثر سرماخوردگى باشد مفید است .
نوشیدن آب تازه نیشكر، سینه ، گلو و معده را نرم مى كند و بعد از هضم غذا باعث نرمى شكم شده ، ثقل را از بین مى برد. ولى بلافاصله بعد از غذا نوشیدن آن خوب نبوده ، تولید بلغم و نفخ و قراقر مى كند.
علاوه بر شكر در روى نى من ، یك ماده مومى وجود دارد كه در كارخانه ها آن را استخراج كرده و به جاى موم مصرف مى كنند. سرمه كردن این موم جهت جلاى چشم مفید است .
انواع نى
فارسى ما (نى ) است . به ما ناى هم مى گویند. عربى ما قصب و غاب بوده و تركى ما قمیش است . ما انواع و اقسام توپر، تو خالى ، ضخیم ، باریك ، كوتاه و بلند داریم و با انواع ما فرش حصیرى پرده اى ، سبد و نى لبك مى سازند. نوع مرغوب ما خیزران است كه با آن صندلى و مبل هم مى سازند. بعضى از انواع ما داراى مواد قندى نشاسته اى مى باشند، ولى تاكنون فقط از انواع نیشكر قند استخراج شده و از انواع دیگر قند گرفته نمى شود. معروفترین انواع ما كه در ایران مى رویند عبارتند از:
1- نى باتلاقى
كه ساقه بلند آن به مصرف علوفه حیوانات مى رسد و در غالب اماكن مرطوب و سواحل رودخانه ها به عمل مى آید.
2- نى بوریا
بیش از صد نوع دارد و در اراضى مرطوب شنى به عمل مى آید. از ساقه آن فرشهاى مخصوصى به نام حصیر یا بوریا مى بافند و به آن ساز و خونك ، سمارالحصر كربه و كرته هم مى گویند. فرش حصیر گرما را به خود نمى گیرد و همیشه خنك و سرد به نظر مى رسد، خواباندن بیماران تبدار روى حصیر در پایین آوردن تب آنها مؤ ثر است .
3- نى خیزران
قامت من به 20 تا 25 متر مى رسد. در ساقه من مقدار زیادى سیلیس وجود دارد و همین امر باعث شده است كه استقامت زیادى پیدا كرده و با آن صندلى و مبل هم مى سازند. در مغز خیزران املاح منیزى نیز به حد وفور وجود دارد و به همین جهت به آن طباشیر هندى و ((طباشیر قلم ))
مى گویند. خوردن مغز خیزران سرطان را ترمز مى كند.
4- نى رومى
در اطراف تهران ، دوشان تپه و نواحى البرز، در كوههاى اطراف كرج ، در بعضى از نقاط شمال ، شهبازان و همچنین در اطراف مسجد سلیمان و بلوچستان زیاد مى روید. به آن غاب رومى و غاب بلدى و نى دوناكس هم مى گویند. قسمت مورد استفاده آن ساقه هاى زیرزمینى است كه نوشیدن جوشانده بیست در هزار آن شیر را در پستان خشك مى كند، و با آن داروهایى به همین منظور مى سازند.
5- نى نهاوندى
من از خانواده نى نمى باشم ، بلكه از خانواده جنتیانا هستم . ریشه من مقوى بوده و خاصیت تب بر دارد. به من جراته هم مى گویند. عربى من ((قصب الذریره ))
است . گیاه من باریك و بلند بوده ، و گل من شبیه گل بنفشه است . در جوف من چیزى شبیه پنبه و تار عنكبوت بوده و لعابدار است و طعم آن گس مى باشد. رنگ ظاهر ساقه هاى من سرخ مایل به زردى است ، و دو نوع كوچك و بزرگ دارم و در فارس و كهكیلویه زیاد مى رویم . عرق من باز كننده گرفتگیها و مقوى دل و جگر مى باشد. درمان خفقان و استسقا و درد سینه و كبد و رحم است . سختى و قطره قطره آمدن ادرار را معالجه مى كند، ورمها را از بین مى برد و شكاف بیخ ران را التیام مى دهد. جوشانده آن با تخم كرفس جهت درمان جنون و امراض كلیه و رقع سرفه كهنه و درد كبد تجویز مى شود. نشستن در جوشانده آن جهت درد رحم مؤ ثر است ، استنشاق دود آن جهت سرفه خلطدار سودمند است . پاشیدن گرد كوبیده آن جهت خوشبو كردن زیر بغل و خشك كردن عرق آن نافع است ، سرمه آن جهت جلاى چشم و تقویت بینایى مفید است .
6- نى قلم
به من نى كلك هم مى گویند. بهترین نوع من در قریه واسطه از روستاهاى شوشتر به عمل مى آید. رنگ آن سرخ و تیره است . از من بهترین نوع قلم ، براى خوش نویسى مى سازند.
خواص دیگر نى ها
مالیدن سوخته نى به دندان باعث سفید شدن آن و مانع خونریزى لثه مى شود. سرمه آب برگ آن جهت از بین بردن لكه هاى سفیدى چشم تجویز شده است ، خوردن ساییده برگ من با عسل جهت سرفه سودمند است و چون برگ نورسته مرا در آب خیس كرده و پس از كوبیدن صاف نمایند، نوشیدن آن از خونریزى سینه جلوگیرى مى كند. ضماد سوخته نى جهت خارش - جرب و زخمهاى چركدار مفید است . ضماد بیخ كوبیده من با سركه مسكن درد كمر و اعصاب است ، پاشیدن كوبیده نى نیم رس از خونریزى جلوگیرى مى نماید. خضاب بیخ سوخته من با حنا جهت رویاندن مو و بلندى آن مفید مى باشد.
چنانچه گل نى در گوش رود، به علت چسبندگى كه دارد باعث سنگینى آن خواهد شد.
تباشیر
همانطور كه خیزران در معرفى خود گفت ، به مغز نوعى از آن كه جسمى فوق العاده سفید است ، تباشیر هندى یا تباشیر قلمى مى گویند.
اعراب تباشیر را طباشیر مى نویسند و به كنایه هر شى ء سفید را در ادبیات تباشیر گویند. چنانكه سفیدى صبح را تباشیر گفته اند. تباشیر قلمى كه از جوف نوعى خیزران به دست مى آید، تركیبى از سیلیكات منیزى است . پیشینیان را عقیده بر آن بود كه اگر مقدار كمى از آن را در كوزه آب بریزند، آب آن بهتر رفع عطش مى كند. مقوى قلب و مسرت آفرین بوده و خوردن آن با سكنجبین جهت از بین بردن وحشت و غم و اندوه تجویز شده است ، مسكن معده و جگر بوده و مسكن التهاب عطش است ، صفرابر و درمان اسهال خونى است . ضماد آن با عسل ورمهاى چشم را از بین مى برد و مكیدن آن جوش دهان اطفال را درمان مى كند.
در داروسازى جدید به كربنات منیزى كه شباهت به تباشیر دارد، تباشیر فرنگى لقب داده اند. فلز منیزى در سبزینه گیاهان به جاى آهن در خون انسان است . املاح منیزى مسهل بوده و مقدار كم آنها ملین است ، كبد را پاك و مجارى دفع سموم را لاروبى مى كنند و بهترین نقش آنها جلوگیرى از پیشرفت سرطان بوده و ترمز سرطان لقب گرفته اند.

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 11 اسفند 1387    | توسط: بابک نیری    | طبقه بندی: گیاهان دارویی،     | نظرات()