تعریف

در اصطلاح گیاه درمانی اگر آبریزش از بینی به طرف خارج باشد زکام و اگر به طرف حلق و سینه رهسپار گردد نزله نامند که این خود زمینه را برای برنشیت و ورم ریه و سایر بیماریهای ریوی مستعد می سازد چه مزاج بیمار گرم و چه سرد باشد باید تا سه روز بجز آش جو هیچ طعامی و آشامیدنی ندهند.

عناب، سه پستان، گل اروانه، بنفشه به صورت جوشانده بکار برند و از غذاهای سرخ کرده و ترش بسیار سرد و محرک بپرهیزند و نیز از ماش، اسفناج، سبوس گندم، نشاسته به صورت حریره و روغن بادام و شکر استفاده نمایند اگر بیماری که مبتلا به زکام است بر روی شکم بخوابد و صورت را روی بالش گذارد تا ماده بتواند بهتر جاری شود در بهبودی بیمار مؤثر است زیرا در این صورت مایعات از حلق به طرف پائین سرازیر نمی شود. مبتلایان به زکام بتید حتماً سر را پوشیده دارند و از هوای سرد و شمالی بپرهیزند، هرچند عطش داشته باشند نباید آب سرد بنوشند. اینگونه بیماران کمتر بخوابند زیرا ماده بیماری زا بیشتر می تواند به سوی حلق سرازیر شود و بیشتر به حالت نیمه نشسته بسر برند و استراحت کامل کنند.

نسخه:

برای مزکوم یا صاحب زکام

ریشه ایرسا 10 گرم

کتیرا 5/2 گرم ریشه

شیرین بیان 10 گرم

همه را نرم کوبیده خوب سائیده خمیر کرده به صورت قرصهائی به اندازه مغز پسته تهیه کرده و مدام در دهان قرار دهند. و در وقت خواب گیشنیز، کتیرا و گل بنفشه را کوبیده با نبات سائیده یک قاشق مرباخوری میل نمایند.

گفتار بقراط (اگر ماده نزله به سوی ریه ریزش کند پس از چندی به چرک مبدل خواهد شد) این نیز پایه اولیه بیماریهای ریوی به علت سینوزیت ها، می باشد. جویدن یخ و آب خیلی سرد همه مولد نزله اند.

درمان زکام در هوای گرم

گل بنفشه 30 گرم

عناب 30 گرم

سه پستان 10 گرم

ریشه خطمی 15 گرم

تخم خطمی 15 گرم

همه را نرم کوبیده 7 روز جوشانده صبح و عصر میل نمایند.

از شیر خشت می توان در اینجا استفاده نمود شربت بنفشه، نیلوفر و ماءالشعیر مفید است مالیدن روغن بنفشه در بینی مؤثر است. صندل، گل سرخ، کافور، گلاب و سرکه، را مدام بویند اگر گلو دردی بدون چرک همراه زکام باشد از پخته عدس و پوست بلوط می توان غرغره نمود برای اینکه زکام به ریه ها آسیبی نرسانند می توان از فرمول زیر استفاده کرد.

گل گاوزبان 20 گرم

شاه تره 10 گرم

برگ کاسنی 20 گرم

غافث 20 گرم

بارهنگ 20 گرم

بسفیج 10 گرم

ریشه شیرین بیان 20 گرم

کشمش 30 گرم

این مقدار را نیم کوب کرده روزانه 15 گرم از آن را جوشانیده با شیر کدو و تخم خربزه آمیخته صبح ناشتا و عصر میل نمایند.

زکام در هوای سرد

که علت آن هوای بسیار سرد باشد، نوشیدن و بر سر و رو ریختن آب خیلی سرد خوب نیست این سردردها با سنگینی سر، کدورت حواس و کسالت روان و روحی و خروج رطوبت و سفید یا کبود رنگی از بینی و حلق همراه است.

درمان:

جوشانده بابونه، گل بنفشه، مغز ناخنک، مرزنجوش، وشبت را انتخاب کرده سر را بشویند و سیاهدانه بو داده و انیسون بو کنند و از جوشانده انجیر 10 دانه مویز 30 دانه در عسل ریخته صبح و ظهر و شب میل نمایند. و یا 10 گرم تخم کتان را بو داده در یک استکان عسل ریخته سه مرتبه میل نمایند. اگر آب ریزش بینی زیاد باشد از جوشانده انیسون بخور دهند واگر عطسه زیاد باشد از آب بادروج در بینی کنند (بادروج گیاهی است که به آن ریحان کوهی نیز گویند و تخم آن بسیار کوچک و سیا رنگ بوده گه به آن تخم شربتی گویند و در فارس زیاد دیده می شود) یا اینکه پودر تنباکو بو کنند.

نسخه:

جوز هندی 5 گرم

مصطکی 10 گرم

صمغ عربی 10 گرم

همه را نرم کوبیده با گلاب خمیر کرده قرصهائی به اندازه نخود تهیه و مرتباً در دهان گذارند و آب آنرا بلع نمایند.

نسخه برای زکامهای مزمن و کهنه

زعفران 5/2 گرم

مامیران 1 گرم

جوز هندی 5 گرم

مامیثا 1 گرم

صمغ عربی 5 گرم

حضض 10 گرم

صندل سرخ 5 گرم

صندل سفید5 گرم

حناء 5 گرم

عدس 1 گرم

همه را نرم کوبیده در سپیده تخم مرغ حل کرده و شب به شب اندکی از آنرا با گلاب مخلوط نموده وقت خواب بر سر بمالند و صبح حمام کنند.

زکام در افراد پر خون و فشار خونی و چاقها

که علائمی چون سرخی صورت و چشم ها و سنگینی سر و کدورت حواس و شیرینی دهن مایل به بوی بد خروج مایعات سفت مایل به سرخ از بینی و غیره همراه است.

درمان:

این بیماران بایستی فصد شوند تا مقداری از خون آنها کم شود و سپس از شربت بنفشه و عناب و سه پستان و غیره بدن را پاکسازی نمایند ماءالشعیر نوشند اگر لازم شود که آب ریزش بینی را بند آورند از شربت عناب و شربت گل بنفشه و اگر سیلان و رقیق شدن مایعات بینی لازم باشد از جوشانده بابونه و مرزنجوش و مغز ناخنک و غیره استفاده نمایند این جوشانده را بایستی از طریق سرشویه هم بکار ببرند.

تبخیر عود یا سندورس یا مرزنجوش برای اینگونه بیماران مفید است که می توان مقداری از این داروها را جوشانده به صورت بخور در فضای اطراف بیمار قرار داد.

اگر آب ریزش بینی خیلی رقیق باشد شربت گل بنفشه خورند که منضج است اگر لازم باشد که ماده مرتباً خارج شود از دادن شربتهای سفت کننده ماده خودداری شود اگر ماده غلیظ باشد و باعث درد شدیدی شده باشد بایستی برای رقیق شدن و سیلان و جاری شدن آن از تبخیر کاغذ و عنبر و کنجد استفاده نمایند یا سنگ داغ را در سرکه انداخته و سبوس در سرکه داغ شده ریخته بخور دهند، ماءالشعیر نیز مفید است یا اینکه ماءالشعیر را در روغن بادام و نبات و گلاب و آب انار ریخته میل نمایند.

نسخه های زیرهم گریپ و هم برای برنشیت حاصله در تعقیب زکام مؤثر است

شربت بنفشه با ترکیب زیر

گل بنفشه 30 گرم

پرسیاوشان 20 گرم

خارخشک 50 گرم

روزی 10 گرم از آن را جوشانده صبح و عصر میل نمایند (هرقسمت را با 2 لیوان بجوشانند)

شربت زیر نیز برای سردردهای سخت، ذات الریه، دردهای قولنجی و دردهای کلیوی و سرفه نافه است که به نام شربت فریادرس معروف است.

گل گاوزبان 5 گرم

صندل سفید 5 گرم

پرسیاوشان 5 گرم

عود الصلیب 5 گرم

ریشه شیرین بیان 50 گرم

بادیان 10 گرم

گل سرخ 10 گرم

تخم گل خطمی 30 گرم

مویز 100 گرم

همه را پس از نیم کوب کردن ده قسمت کرده هر قسمت را شب در 2 لیوان آب جوش خیس نموده صبح ناشتا پس از جوشانیدن یک لیوان میل نمایند و بقیه را عصر بکار برند (مویزها را می توان بهر قسمت مقداری اضافه نمود زیرا آنها را بایستی کوبید)

زکام در مزاج صفراوی

علائمی چون سوزش چشم و سر، سیلان اشک، تلخی دهان، عطش، خروج رطوبت از دهان و بینی.

درمان:

فلوس یا خیار شنبر را در آب میوه ها یا سکنجبین ریخته میل نمایند (5/2 گرم فلوس در یک لیوان آب سکنجبین) شربت سه پستان نوشند از جوشانده گل بنفشه گل خطمی و برگ کاهو و پوست خشخاش سر را بشویند با گلاب و ماءالشعیر غرغره نمایند.

زکام در مزاج بلغمی

این بیماری در این مزاج آسیب فراوانی نمی رساند زیرا مراج هر دو یکی است.

درمان:

ازجوشانده گل زوفا، ریشه شیرین بیان، انجیر، گل قند و ترنجبین تلیین مزاج نمایند عوض آب، گلاب بنوشند حریره از سبوس گندم و مغز بادام مفید است اگر لازم باشد که ماده یا مایع خروجی بینی رقیق شود از جوشانده بابونه شبت مغز ناخنک، و آویشن سر را بشویند، اگر سیلان تمام شود می توان از تبخیر شکرسرخ یا سنبل یا دانه اسفند، سندروس، کندر، مر، میعه سایله، و یا از قسط استفاده نمود.

زکام در مزاج  سوداوی

مزاجهای سوداوی کمتر گریپ می شوند و اگر مبتلا شدند آسیب بیشتر می بینند زیرا خشکی چشمها، سنگینی سر و خشکی بینی، سردرد شدید، در اینجا بیشتر دیده می شود، دهان بوی چیز سوخته می دهد و بوی دود از بینی و دهان احساس می شود و زود تبدیل به عفونت سینوسها می گردد.

درمان:

با جوشانیده برگ خطمی، گل بنفشه، برگ کاهو، کدو، سر را بشویند، ماءالشعیر خشخاش و حریره از شکر و نشاسته مفید است اگر سده یا ماده بیماری زا تمام شد می توان از تبخیر سندروس استفاده نمود.

برونشیت در تعقیب گریپ

در نزله های سخت که با سوزش حلق و سینه همراه است می توان از لعاب به دانه با عرق گل استفاده کرد اگر شربت بنفشه به آن اضافه شود بهتر است و ریشه کاسنی را نیز جوشانده روزی سه لیوان میل نمایند ( 10 گرم برای هر لیوان ) که باعث باز شدن صدا و صاف شدن آن می گردد اگر صدای بیمار گرفت که آن نشانه ورم حلق و طنابهای صوتی می باشد بایستی از نسخه زیر استفاده نمود.

کتیرا 5 گرم

نبات 40 گرم

مرمکی 5 گرم

عصاره شیرین بیان 5 گرم

همه را در هم آمیخته روزی سه قاشق مرباخوری میل نمایند اگر از این هم صدای بیمار باز نشد از چوب چینی و عشبه و غیره می توان استفاده نمود. برای باز شدن صدا باز دستوراتی در مبحث سینه دردها وجود دارد که به زودی نوشته خواهد شد با ما باشید.

آب ریزش و عطسه زیاد فصلی ( رینیت آلرژیک )

قبلا در باره علت این بیماری در مبحث آلرژک بحث شده است، در اینجا به درمان آن از طریق گیاه درمانی اشاره می شود، لازم به توصیه است که بیماران مبتلا بایستی تا پایان آخرین علائم بیماری درمان را ادامه داده و بیماران زیادی با درمان زیر بهبودی حاصل کرده اند.

درمان:

مرزنجوش 5 گرم چهار قسمت کرده و هر قسمت را در 2 لیوان آب جوشانده صاف نموده در محل خنکی نگهداری کنند روزی شش مرتبه مقداری از آن را استنشاق نمایند ( آب آن را در بینی کشند )

نسخه:

مرزنجوش 20 گرم

بادر نجویه 20 گرم

اسطو خدوس 20 گرم

تخم تخم گیشنیز 5 گرم

مغز ناخنک 10 گرم

گل بنفشه 10 گرم

پریاوشان 40 گرم

آویشن شیرازی 5 گرم

بابونه شیرازی 5 گرم

داروهای بالا را پس از نیم کوب کردن 12 قسمت کرده هر قسمت را پس از شستن در یک لیوان آب جوش ریخته و پس از 5 دقیقه جوشانیدن میل نمایند. هنگامی که داروها می جوشد می توان سر را روی بخور آن گرفت و بخور داد.

اگر بیماری آلرژیک یا گریپ فصل سخت باشد بایستی 5 گرم سیاه دانه را نیم کوب کرده در نصف استکان آب جوشانده تا به نصف برسد. سپس آن را صاف کرده و در یک قاشق روغن زیتون تازه بی بو ریخته کمی گرم نمایند تا آبها تبخیر شود سپس 3 مرتبه در روز در بینی بچکانید.

برای استنشاق، آب داروی جوشیده شده که در زیر به آن اشاره شده است مفید است از آن برای غرغره نیز می توان استفاده کرد.

گل بنفشه 10 گرم

بابونه شیرازی 5 گرم

مرزنجوش 10 گرم

این مقدار را در سه نوبت و هر نوبت با یک بطر آب جوشانده شود، سپس سه مرتبه یا بیشتر در بینی بکشید  در عفونت سینوسها نیز این فرمول مورد استفاده قرار می گیرد و بسیار مؤثر است.

توجه فرمائید:

داروی سینوزیت، همان داروی زکام یا گریپ است، داروی استنشاقی بالا، هنگام استنشاق ( در بینی کشیدن ) همه ی چرکهای سینوسها را به خوبی تخلیه می کند. طرز عمل بدینطریق است که یک قاشق مرباخوری از داروی استنشاق را در 2 لیوان آب کمی جوشانده سپس گرم گرم در بینی بکشند و هوای بینی را خالی کنند، این عمل را سه مرتبه در روز صبح و ظهر و شب ، انجام دهند.

 

نوشته شده در تاریخ شنبه 5 بهمن 1387    | توسط: بابک نیری    | طبقه بندی: شناخت بیماریها ونکات بهداشتی-پزشکی، معالجه بیماریها،     | نظرات()